Götumyndir frá Havana

Við gengum heilu dagana um götur Havana og dáðumst að gömlum byggingum og fylgdumst með mannlífinu. Mikilfenglegustu byggingarnar voru byggðar á mektartímum Kúbu eftir fyrri heimstyrjöldina. Þá var sykurverð í hámarki og Kúba aðalsykurframleiðandi heimsins. Tímabilið hefur verið kallað "milljónadansinn" þar sem engin takmörk virtust vera á ríkidæminu á þessum árum.

Mörg falleg torg eru í gömlu miðborginni og yndisleg hús frá nýlendutímanum. Því miður eru þau mörg illa farin en ljótari eru þó byggingarnar sem byggðar voru árin eftir byltinguna í ekta sovéskum stíl (ég gleymdi alveg að taka myndir af þeim).


Ég að hvíla lúin bein á Gamla torgi (Plaza Vieja).


Falleg hús við Torg heilags Frans af Assisi (Plaza de San Francisco de Asis).


Göturnar eru þröngar í gamla miðbænum.


Þvottur til þerris á efri hæð húss í gamla bænum. Ég sá skúringarvatn gossa niður af svona svölum oftar en einu sinni.


Inngangurinn í sama hús.


Hér glittir í gamla þinghúsið (Capitolio Nacional). Það er næstum eins og þinghúsið í Washington - bara aðeins stærra og flottara.


Húsið var byggt á mektartímunum á þriðja áratug síðustu aldar og kostaði 17 milljónir USD. Það tók 5000 manns 3 ár, tvo mánuði og 20 daga að byggja það. Síðan byltingin var gerð hefur það hýst kúbönsku vísindaakademíuna og tilheyrandi bókasafn.


Gamla járnbrautarstöðin.


Arabískra áhrifa gætir í Palacio de las Ursulinas sem byggt var árið 1912.


Stóra leikhúsið (Gran Teatro de La Habana) ber nafn með rentu því það tekur 2000 manns í sæti.


Götuhorn.


Slökkviliðstöð og Baccardi byggingin til hægri. Byggingu hennar lauk árið 1929 en hún er byggð í art-deco stíl. Baccardi romm var upprunalega frá Kúbu en fyrirtækið flutti úr landi eftir byltinguna en byggingin varð eftir.


Lögreglustöðin í uppgerðum hluti veggsins sem var byggður umhverfis Havana á 17. öld. Borgarveggurinn var 5 km langur, 1,5 m þykkur og 10 m hár. Aðeins var hægt að komast inn í borgina inn um eitt af 11 hliðum veggsins sem var lokað á hverju kvöldi.


Að lokum fagurlituð hús við strandgötuna.

Drossíur

Gárungarnir segja að það séu til fleiri bandarískir fornbílar á Kúbu en í sjálfum Bandaríkjunum. Ég gæti trúað að það sé rétt því þeir eru stór partur af götumyndinni í Havana. Þeir eru ekki allir í jafn góðu ásigkomulagi en sumir eru sannkallaðar glæsikerrur. Við leigðum okkur eina slíka í hálfan dag ásamt bílstjóra og leiðsögumanni. Við skemmtum okkur vel við að keyra um borgina þrátt fyrir „smá“ vankanta eins og að þurfa hjálp við að opna hurðir og glugga (skrúflykil fyrir það síðar nefnda). Við komumst líka í létta vímu vegna bensínstybbunnar og leiðsögumaðurinn þurfti að kalla úr framsætinu svo við heyrðum í honum vegna hávaðans í vélinni. En drossían var fallega gul og bílstjórinn í skyrtu í stíl :-)


Guli Dodginn ásamt bílstjóra.


Einn rauður og sætur.



Það eru níu mismunandi litir á númeraplötunum á bílunum en litirnir segja til um hverjir eiga bílana. Bíll með gula númeraplötu er í einkaeigu, ljósblá er í eigu ríkisins, dökkgræn hersins o.s.frv. Þegar olíuskorturinn var sem mestur eftir hrun Sovétríkjanna eftir 1990 þá var skylda að stoppa og taka puttalanga upp í ef þú varst á bíl í eigu ríkisins.


Skínandi svartur.


Einn af þeim flottari.


Það var stíll yfir þessum.


Austur evrópskir bílar í röðum.


Þrjú vinsælustu farartæki ferðamanna.


Og svo auðvitað hestvagninn.

Bílarnir voru sem sagt í mjög misjöfnu ásigkomulagi og stundum var maður þeirri stund fegnastur að komast á leiðarenda. Það tókst næstum alltaf. Eitt kvöldið sprakk á dekki leigubíls sem við vorum í og bílstjórinn stoppaði á miðjum gatnamótum og reyndi að skipta um dekk. Reynir sá þó fljótlega að það var borin von að bílstjórinn gæti sett sköllótt varadekkið undir því boltarnir skröltu í gengjunum svo dekkið var laust undir bílnum. Við gengum því af stað og náðum fljótlega í annan leigubíl sem kom okkur heilu og höldnu heim á hótel.


Það var klassi yfir þessum leigubíl. Hurðirnar opnuðust á móti hvor annarri eins og í bresku leigubílunum.


Og hann var flottur að innan líka.

Kúba

Það voru blendnar tilfinningar sem bærðust í brjóstum okkar ferðalanganna eftir rúma vikuferð til Kúbu. Við sáum og upplifðum einstaka hluti sem eiga sér varla hliðstæðu annars staðar í heiminum. Sumt var stórkostlegt eins og til dæmis gömlu byggingarnar, fornbílarnir og suðræna tónlistin sem hljómaði á götum úti næstum allan sólarhringinn. Súkkulaðisafnið, kirkjugarðurinn og kabarettinn voru ógleymanleg auk heimsóknanna í vindlaverksmiðjurnar og á tóbaksplantekruna. Og þá má ekki gleyma ófáum hvíldarstundum undir sólhlíf með Cuba Libre, Mojito eða Daiquiri kokteil í hönd.

En afhverju var ferðin þá bara ekki tóm sæla? Vegna þess að við höfum aldrei lent í öðru eins peningaplokki og aldrei borgað eins mikið fyrir eins lítið. Við vorum svo sem búin að fá fyrstu viðvörun áður en við mættum á svæðið þar sem við borguðum hótelið fyrirfram. Við völdum eitt af fínustu hótelunum i Havana sem heitir Ambos Mundos. Það liggur miðsvæðis og er frægt fyrir það að rithöfundurinn Earnest Hemmingway bjó þar á fjórða áratug síðustu aldar. Þar pöntuðum við svítu fyrir um 300 dollara (um 37 þús. krónur) nóttina. Það þarf ekki að hafa mörg orð um “svítuna” en Birkir svaf á bedda bak við þil, húsgögnin voru lúin og leki á baðherberginu sem við náðum að halda í skefjum með þremur 3-4 baðhandklæðum á dag. Lyftan var upprunaleg og virkaði bara stundum. Strax fyrsta kvöldið fengum við að vita að það væri "small problem with the elevator". Þegar hún virkaði þá fylgdi okkur lyftudrengur sem fékk greitt fyrir hverja ferð. Annars voru það 90 þrep upp á fjórðu hæðina ... Útsýnið frá veitingastaðnum á þakinu var frábært en maturinn ekki eins frábær. Og það þýddi ekkert að koma á síðustu stundu í morgunmat því þá var allur matur búinn.

Á Kúbu eru tveir gjaldmiðlar, pesosar og “convertables” sem Reynir kallaði spesíur. Pesosar eru aðeins fyrir heimamenn en spesíur fyrir ferðamenn. Spesíurnar er hins vegar mjög eftirsóttar af heimamönnum og mikið um betl, bæði beint og óbeint. Það er kannski skiljanlegt því laun eru ákaflega lág eða undir 5 þúsundum krónum á mánuði. En máltíð fyrir okkur þrjú á veitingastað kostaði þreföld kúbversk mánaðarlaun.

Mér leið aðeins betur þegar ég heyrði að um 35% af þeim peningum sem ferðamenn eyða á Kúbu eru notaðir til að gera upp gamlar byggingar.

En nóg af tuði - hér meðfylgjandi og á næstu dögum ætla ég að birta nokkrar af þeim aragrúa af myndum sem við tókum í landi Castros.


Dómkirkjan á Plaza de la Catedral.


Hljómsveit við veitingastað á sama torgi.


Ætli hún flokkist ekki undir götulistamann þessi. Takið eftir leyfiskortinu (og vindlinum).


Hótel Ambos Mundos.


Þegar þessi mynd var tekin stóð yfir leikur í heimsmeistara- keppninni í fótbolti. Hér nýtir fólk sér tækifærið til að horfa á sjónvarpið á barnum. Aðeins eru tvö ár síðan Kúbverjum var leyft með lögum að koma inn á hótel ætluðum ferðamönnum.


Séð yfir borgina af þaki hótelsins.


Setustofan og barinn voru opin allan sólarhringinn. Ljúf tónlist var spiluð á flygilinn fram á kvöld.


Virkar lyftan í dag?


La Torre (Turninn) er fínn veitingastaður á 33. hæð í Focsa byggingunni. Hún þótti stórvirki þegar hún var byggð á 6. áratugnum, nokkrum árum fyrir byltinguna. Seinna grotnaði byggingin niður og í lok aldarinnar voru fuglar búnir að hreiðra um sig á efstu hæðunum. Eftir lyftuslys árið 2000 þar sem einn dó (strengur slitnaði) hefur byggingin verið gerð upp innan sem utan.


Frá Turninum er stórkostlegt útsýni yfir Havana borg.

Afmælispeningarnir

Í 50 ára afmælisveislu okkar Henriks Skovs í janúar voru gjafir afþakkaðar en óskað eftir framlögum til góðra mála hér í nágrenninu. Þetta tókst vel og söfnuðust um 850 dollarar sem nú er komið að að gera grein fyrir hvernig var varið. Í samráði við “ladies committee” var ákveðið að leggja lið því málefni að setja á stofn yngri flokka í hafnabolta sem er gríðarlega vinsæl íþrótt hérna í Panama.

Nefndin fór strax í málið en komst að þeirri niðurstöðu að til að gera þetta almennilega þyrfti meira fé en við höfðum. Því var fleiri sjóðum stefnt saman og ákveðið að kaupa búnað fyrir yngri flokka í Almirante. Þörfin er mikil. Það er ekki mikið við að vera og nefndin sem við hittum upplýsti að hafnaboltaiðkun væri í raun eina afþreyingin og mikilvæg til að halda krökkunum frá eiturlyfjum og annarri óáran. Það var því mikil ánægja með stuðninginn.

Þegar öllu var slegið saman var keyptur búnaður fyrir um 2.000 dollara. Fyrir það fengust treyjur á um 60 krakka, hjálmar, kylfur, boltar og annað það sem til þarf í þessa íþrótt.


Það var svo á sunnudagsmorgni klukkan níu að fulltrúar gefenda voru kallaðir til hátíðarhalda á hafnaboltavellinum í Almirante. Okkur brá nú svolítið þegar við sáum umfangið. Þarna var mikill hópur barna, þjálfarar, fulltrúar íþróttahreyfingarinnar, presturinn og fulltrúar Lion klúbbsins í Almirante.


Krakkarnir í nýju búningunum sínum.


Fyrst var farið í skrúðgöngu um bæinn, öll hersingin í lögreglufylgd.


Nokkuð er síðan við höfum farið í skrúðgöngu en við vorum sett fremst fyrir aftan fánabera og ýlfrandi lögreglubíl. Eitthvað hefðu Íslendingar nú sagt ef þeir hefðu verið vaktir með sírenum snemma á sunnudagsmorgni!


Þessi stóð við vegarkantinn en hér þykir ekkert tiltökumál að viðra sig með rúllur í hárinu.


Við inngang vallarins var hægt að kaupa mangó í poka sem í hafði verið bætt sykri og sætum safa.


Þegar komið var tilbaka á völlinn, hófst hátíðin. Ræður voru haldnar af prestinum, fulltrúa íþróttahreyfingarinnar, Lions manni og Leilu sem er í forsvari fyrir ungmennadeildina. Fulltrúi okkar hélt líka stutta tölu. Það var augljóst á öllu saman að þakklætið var mikið og við vorum líka stolt af að hafa getað aðstoðað í svona góðu málefni hér í nágrenninu.


Að hátíðarhöldunum loknum hófst keppni milli liðanna. Þessir eru greinilega mjög efnilegir.

Víkingahátíð

Og jú, við erum ennþá í Panama ... en ofvirka skemmtinefndin okkar stóð fyrir mikilli víkingahátíð núna um helgina. Mikið var lagt í undirbúning keppnisíþrótta, skreytingar og búningahönnun. Uppruni þátttakenda virtist skipta litlu máli því í ljós kom að sönn víkingahjörtu slóu í brjóstum margra.


Þetta fína víkingaskip var smíðað í tilefni dagsins.


Fyrsta keppnisíþróttin var bátaburður - upp og niður brekku.


Skeifukastið var næst.


Drumbakastið krafðist síns manns. Birkir kastaði yfir 5 m !


Hinn sænski Snäll kom ríðandi á hesti eins og sannur höfðingi (þrátt fyrir að vera skíthræddur við hesta).


Annar skeggprúður höfðingi ásamt hrafninum sínum (skeggið til trafala við bjórdrykkjuna).


Í reiptoginu var ekkert gefið eftir. Takið eftir höfuðfati foringjans (gert úr moppu og potti).


Þessi vaski hópur vann reiptogið. Brunasárin voru seinna meðhöndluð með Aloa Vera.


Sérstakir barnaleikar voru haldnir fyrr um daginn en þessi fékk að prófa reiptog eins og stóru strákarnir.


Áhorfendur horfa spenntir á reiptogið.


Uppistaðan í matnum var auðvitað grillað kjöt en bestur fannst mér eftirrétturinn sem var bökuð epli með þurrkuðum ávöxtum og hnetum!


Síðasta keppnisgreinin var bjórþamb. Sá sem fór niður á hnén vann ... :-)

Risaskjaldbökur

Í ágúst í fyrra gistum við eina nótt á Playa Bluff Lodge sem er lítið strandhótel á Colon eyju (Bocas) sem er hér rétt fyrir utan. Gestgjafarnir sögðu okkur þá frá risaskjaldbökum (e. leatherback turtles) sem grafa egg sín í holur á ströndinni í apríl og maí á hverju ári. Þær koma annað hvert ár og leggja 6-7 sinnum á ströndinni með nokkurra daga millibili. Í hvert sinn leggja þær um 90 egg svo hver skjaldbaka leggur um 600 egg annað hvert ár. Ungarnir klekjast svo út þremur mánuðum seinna og skríða út í hafið. Skjaldbökurnar koma svo ekki aftur fyrr en tuttugu árum seinna þegar þær eru orðnar kynþroska. Þær verða risastórar og allt að 120 ára. Stærsta skjaldbakan sem gestgjafarnir sögðust hafa séð var um 600 kg og á stærð við Volkswagen bjöllu. Ég sel það ekki dýrara en ég keypti það.

Alla vega þá sigldum við út í eyjuna einn laugardag í maí til að freista þess að sjá risaskjaldbökur. Um klukkan hálf níu um kvöldið gengum við niður á strönd en þá var komið niðamyrkur og skyggnið því takmarkað. Við máttum ekki nota vasaljós því skjaldbökurnar koma ekki upp úr hafinu ef þær sjá ljós. Fljótlega sáum við eina skríða upp á land og byrja að leita sér að hentugum stað til hreiðurgerðar. Við héldum okkur í hæfilegri fjarlægð og biðum eftir því að hún færi að leggja eggin en þá fara þær í trans og óhætt að nálgast þær. Því miður þá fylltist holan sem skjaldbakan var byrjuð að grafa af sjó og hún hætti við og skreið aftur út. Við sáum því miður ekki fleiri þetta kvöld en háflóð var og mikill öldugangur. Við fréttum seinna að engar skjaldbökur hefðu lagt egg í nokkra daga vegna þessa. En við sáum eina þó hún hafi verið á „hraðferð“.


Við gátum ekki tekið neinar myndir í myrkrinu svo ég fékk þessa lánaða af heimasíðu Playa Bluff hótelsins.

... að skrásetja skyldi alla heimsbyggðina

Í dag var tekið manntal í Panama. Öllum íbúum landsins var gert að vera heima hjá sér þangað til búið var að telja þá. Þetta vakti ekki mikla lukku hér í campnum og fólk tuðaði yfir því að þurfa að vera heima á sunnudegi. Ég lét því lítið bera á ánægju minni yfir að fá að taka þátt í þessum merkilega viðburði. Hef sennilega verið eina manneskjan á svæðinu sem þótti manntalið vera svona gasalega áhugavert (vinnuskaði). Ekki var fólki alveg treyst til að vera heima hjá sér að fúsum og frjálsum vilja því okkur var sagt að lögreglan myndi handtaka alla þá sem ekki gætu framvísað þar til gerðri sönnun á því að þeir hefðu verið taldir.

Við gátum kynnt okkur spurningarnar fyrirfram því í síðustu viku sendi aðalskrifstofan okkur enska útgáfu af spurningalistanum. Honum fylgdi leiðbeiningar og svör við nokkrum sameiginlegum spurningum eins og til dæmis úr hvaða efni húsin okkur væru byggð. Ég hefði getað útilokað stráþök og moldargólf en ekki mikið meira svo það var fínt að fá þau svör fyrirfram.

Sumar spurningarnar myndu seint sjást í íslensku manntali því lítill áhugi er til dæmis að vita um ræktun grænmetis eða húsdýraeign Íslendinga. Eins þarf varla að spyrja þá hvort þeir hafi aðgang að drykkjarvatni innanhúss eða vatnssalerni.

Klassískar spurningar var þó að finna innan um – þær voru bara ekki orðaðar á hefðbundinn hátt. Það var til dæmis ekki spurt um ríkisfang heldur: „Í hvaða landi bjó móðir þín þegar þú fæddist?“. Konur voru líka spurðar hvort þær hefðu eignast börn á síðustu 12 mánuðum og þá hvort þau væri ennþá lifandi. Hér er verið að kanna ungbarnadauða en hann er einn af þeim alþjóðlegu mælikvörðum sem við notum til að mæla velmegun þjóða.

Sumar spurningar þóttu okkur skondnari en aðrar en ástæðan var þó oft léleg ensk þýðing. Til dæmis eftirfarandi spurningar um heilsu: „Still with deft earphones do you have earring problems?“ Og: „Still using eyeglasses, do you have seen problems?“

Að lokum eitt mikilvægt atriði sem við þurftum að ræða hér á heimilinu áður en talningarfólkið kom en það var hver væri höfuð fjölskyldunnar. Spurningalistinn var nefnilega þannig uppbyggður að fyrst var höfuð fjölskyldunnar tilgreint og svo þar á eftir allir aðrir á heimilinu. Við hvert nafn voru síðan tilgreind tengsl viðkomandi við höfuð fjölskyldunnar. Öll svör okkar eru auðvitað trúnaðarmál :-)


Hér situr Yajaira Y. Joseph og spyr Reyni spjörunum úr.


Bleikur miði var límdur á öll hús að lokinni talningu.

Ég fann því miður ekki spurningalistann á heimasíðu Censos Nacionales 2010 en ég get sent hann áhugasömum.