Friðarfossagarðarnir

La Paz Waterfall Gardens eru norðaustan megin við Poás Volcano National Park. Þar sem garðarnir eru í 1.500 m hæð yfir sjávarmáli rignir mikið og gróðurinn einkennist af því.


Birkir við einn af mörgum fossum í Friðaránni.


Vatnsúðinn náði til okkar þar sem við stóðum á útsýnisbrúnni.


Gróðurinn var einkar fjölskrúðugur.


Eru þessar plöntur ekki kjötætur?

Í görðunum og garðhýsunum voru fuglar, apar, letidýr, fiðrildi, slöngur, froskar og kattardýr.


Þessi fugl sýndi okkur stórkostlegt vænghafið.


Það tók 5 tilraunir að ná kólíbrífugli á mynd!


Auðveldar var að ná letidýrinu á mynd. Sjaldgæft er að sjá þau hreyfa sig en þau klifra víst bara einu sinni í viku niður úr tránum til að gera þarfir sínar.

Að lokum nokkrar myndir úr fiðrildahúsinu. Þar var krökkt af fiðrildum svo við þurftum virkilega að passa okkur að stíga ekki á þau.

No comment ...

Ágætu vinir.
Við uppgötvuðum seint og um síðir að ekki var lengur hægt að "commentara" á bloggið okkar. Það þykir okkur leitt því okkur þykir eins gaman að lesa kveðjur frá ykkur eins og ykkur finnst gaman að lesa pistlana okkar (vonandi!). Við hættum því ekki fyrr en við fundum út úr vandanum svo nú er aftur hægt að senda okkur kveðju eða athugasemd við hvern pistil.
Okkar bestu kveðjur,
Reynir og Anna

Toucan fuglar (Quioro)

Við sjáum og heyrum margskonar skrautlega fugla hér í Mið Ameríku. Ein tegundin sem er bæði falleg og áberandi eru svonefndir Toucan fuglar, eða á spænsku Quioro. Þetta eru nokkuð stórir fuglar og afskaplega litskrúðugir á kroppinn og gogginn. Þessir fuglar eru svona einkennisfuglar svæðisins og til dæmis heitir klúbburinn hérna í campnum “The Toucan Club”. Á ferð okkar til Costa Rica nýlega fórum við m.a. í fuglahús og komumst mjög nærri Toucan fuglunum inni í búri þeirra.

Toucan fugl á priki

Toucan fuglar eru útbreiddir og finnast allt frá Hondúras til Columbíu, frá sjávarmáli og upp í 1850 metra hæð. Toucan fuglarnir eru staðbundnir. Þeir éta ávexti, egg annara fugla og jafnvel smádýr.

Reffilegur

Toucan fuglar verpa 2-4 eggjum í hreiður eða yfirgefna spætu holu í lifandi trjám. Bæði karl og kvenfuglinn liggja á en eggin klekjast út á tveimur vikum. Ungarnir eru bæði blindir og sköllóttir þegar þeir klekjast út. Ungarnir eru síðan í umsjá foreldra í 6 vikur. Fuglarnir verða 10 til 15 ára gamlir.

Við heyrum stundum í Toucan fuglum hérna heima við í campnum. Einnig sjáum við þá fljúga um. Þeir ferðast í pörum og setjast í stórt tré hér bakvið hús sérstaklega síðdegis. Gaggið í þeim er hátt og snjallt og er hið spænska nafn þeirra dregið af hljóðinu, “Quioro, quioro, quioro”.

Costa Rica

Í gærkvöldi komum við heim úr fimm daga ferðalagi til Costa Rica sem er nágrannaland Panama í vesturátt. Okkur hafði hlakkað mikið til enda lengsta frí sem við höfum tekið sl. 15 mánuði. Við keyrðum af stað á sunnudagsmorgni niður að landamærunum ásamt annarri þriggja manna fjölskyldu. Við höfðum leigt okkur 11 manna bíl ásamt bílstjóra til þess að keyra okkur um í Costa Rica. Bílstjórinn beið okkar handan landamæranna en mikil skriffinska fylgir því að taka bíl yfir landamærin svo við gengum yfir landamærin með farangurinn okkar.


Landamæri Panama og Costa Rica. Yfir þessa brú fara allir yfir hvort sem þeir eru akandi, hjólandi eða gangandi.


Við vorum heppin því fáir voru á ferli en hér geta myndast langar biðraðir.


Aðstaða landamæralögreglunnar.


Hér erum við komin með stimplana í vegabréfin og lögð af stað yfir brúna.

Fyrsti dagur ferðalagsins fór í að keyra upp á hálendið í átt að Poás Volcano National Park. Þar er virkur eldgígur, Poás gígurinn. Þangað fórum við snemma næsta morgun því best er að sjá gíginn að morgni dags. Eftir klukkan tíu er hann yfirleitt hulinn skýjum.


Poás gígurinn er í 2.574 m hæð yfir sjávarmáli, þvermál hans er 1.320 m, dýpt 300 m og meðalhiti vatnsins er um 40°C.


Er þetta ekki bara eins og í Námaskarði í Mývatnssveit?


Elísabet, Birkir og Reynir að njóta útsýnisins.


Skýin á leið yfir að hylja útsýnið.

Hrekkjavaka

Í gær var haldið upp á hrekkjavöku að amerískum sið. Börnin mættu á skrifstofuna í grímubúningum og báðu um nammi. Þau sungu þó ekki líkt og gert er á öskudaginn á Íslandi.

Um kvöldið var hrekkjavaka fyrir hina fullorðnu. Klúbburinn skreyttur og nokkrir í búningum.


Rose (frá Frakklandi), Maria (frá Perú), Aurora (frá Eretríu) og Marcia (frá Hollandi).

Um hrekkjavöku (tekið úr Wikipediu)
Hrekkjavaka er hátíðisdagur ættaður úr keltneskri trú. Drúídar færðu þá þakkir fyrir uppskeruna og boðuðu komu vetursins. Hrekkjavaka er haldin 31. október, kvöldið fyrir Allraheilagramessu.

Mörk heima hinna lifandi og hinna dauðu voru óljós þennan dag og draugar og aðrar óvættir voru taldar sveima um og voru því bálkestir kveiktir til að vernda hina lifandi. Drúídarnir dulbjuggu sig til að þekkjast ekki og buðu óvættunum mat og drykk til að friðþægja þær.

Hrekkjavöku fylgdu ýmsar hefðir, leifar sumra þeirra lifa í hrekkjavöku nútímans þar sem fólk klæðist grímubúningum og sjá má drauga og aðrar óvættir í skreytingum. Börn ganga oft á milli húsa og biðja um nammi, og fái þau það ekki kasta þau oft eggjum í hús þeirra sem ekki gefa þeim.

Féþúfa og skattstofn

Ein er sú féþúfa eða skattstofn sem illa hefur verið nýttur á Íslandi til þessa en það eru sérstakir skattar og gjöld á nýbúa og innflytjendur. Hljómar reyndar heldur illa á skandinavísku. Á Íslandi taka menn andköf þegar og ef á slíkt er minnst eða þegja þunnu hljóði enda stenst þetta ekki ítrustu norrænu staðla.

Hér í Panama hefur þessi féþúfa eða skattstofn verið uppgötvaður og er vel nýttur og plægður í botn – við finnum það nýbúarnir. Þetta er skattlagning hinna ýmsu réttinda. Landvistarleyfi, ökuskírteini, vinnuvélaréttindi og þar fram eftir götum. Það skiptir engu máli þó þú megir keyra jarðýtu heima. Til að nýta réttindin hér þarftu að standa í röð, þegja og borga – ítrekað og reglulega.

Ökuskírteini mitt frá Íslandi sem gildir til sjötugs eða yfir tuttugu ár héðan í frá fyrir mig, gildir í þrjá mánuði í Panama. Eftir það rennur það út og ég er án ökuréttinda. Engin alþjóðaskírteini eða slíkt gilda hér enda ástæðulaust.

Við þurftum að senda okkar íslensku ökuskírteini til ræðismanns Íslands í Panma City til staðfestingar á að þau væru gild. Mánuði seinna fengum við panamískt ökuskírteini sem gildir í 3 mánuði og kostar 5.200 krónur. Við mætum á kontórinn í Changuinola, bíðum, borgum við kassa eitt, tökum heyrnarpróf og sjónpróf og fáum skírteini sem gildir í þrjá mánuði.

Í fyrsta skiptið sem ég fékk panamískt ökuskírteini gekk það áfallalaust fyrir sig en þá var ekki hægt að setja A-ið sem er hluti af vegabréfsnúmerinu á skírteinið. Síðan þá er búið að skipta um kerfi þannig að nú er það hægt. En þá voru góð ráð dýr – númerið á gamla skírteininu var ekki það sama og stóð í vegabréfinu - það vantaði A-ið! Það var því ekki hægt að endurnýja skírteinið þann daginn. Það tók 7 daga að kippa þessu í liðinn og á meðan var ég réttindalaus.


Nýbúar dagsins að bíða eftir próftöku og mælingum. Anna og Birkir eru í öftustu röð.

Sem sagt 5.200 krónur á þriggja mánaða fresti eða 20.800 krónur á ári. Það gera einungis 208 milljónir á ári ef um er að ræða 10.000 nýbúa sem þurfa að aka og halda réttindum sínum. Við þurfum líka að endurnýja landvistarleyfið á sama hátt á þriggja mánaða fresti og borga stórfé fyrir. Er þetta ekki eitthvað fyrir nýja Ísland?

Kántrýpartý

Hin nýstofnaða skemmtinefnd sýndi hvers hún er megnug þegar hún skipulagði kántrýpartý á laugardagskvöldi. Undirbúningurinn stóð yfir í marga daga og meira að segja staðarstjóri verkkaupans, sem er Texasbúi í húð og hár, útvegaði uppskriftina af barbeque sósunni.

Allir mættu í sínu fínasta kúrekapússi en þar sem ekki allir geta gengið að kúrekahöttunum vísum upp í skáp renndu nokkrir sér niður fjallshlíðina og fjárfestu í hatti og köflóttri skyrtu í Úlfakringlu (e. Wolf Mall) í Changuinola.



Það er skylda að gera grín af stjórnendum á svona skemmtikvöldum. Þeir voru allir eftirlýstir en mjög mismunandi verðmætir.


Minn maður var dýr.

Það voru hestar fyrir börnin að ríða á og "ótemjur" fyrir fullorðna fólkið.


Að tolla á baki er erfiðara en það lítur út fyrir að vera. Daginn eftir heyrði ég fólk kvarta um eymsli á ýmsum stöðum.


Boðið var upp á dansatriði í anda kvöldsins.

Kvöldinu lauk fyrir suma í sundlauginni en þá vorum við auðvitað löngu farin að sofa ...

Súkkulaði

Birkir tók sig til fyrir tveimur mánuðum og tíndi kakóbelg af tré niður á vinnusvæði og kom með heim. Hann langaði til að prófa að framleiða súkkulaði. Úr belgnum hreinsaði hann kakóbaunirnar, sem hann hefur síðan geymt og meðhöndlað eftir kúnstarinnar reglum. Upplýsingarnar um ferlið fann hann á netinu.


Hér er Birkir við grillið fyrr í vikunni.

Í tvo mánuði hefur hann síðan meðhöndlað kakóbaunirnar. Fyrst voru þær hreinsaðar úr belgnum og gerjaðar í tvær vikur. Síðan voru baunirnar þurrkaðar og eftir 6 vikur voru baunirnar malaðar í mauk. Í fyrrakvöld tilkynnti Birkir síðan að hann væri búinn að framleiða súkkulaði sem hann leyfði okkur að smakka.


Heimaframleitt 100% súkkulaði.

Frumsúkkulaðið bragðaðist mjög biturt en með klárum súkkulaðikeim. Í gærkveldi var það síðan brætt og í það bætt sykri og rjóma. Miklu af sykri. Við urðum undrandi á hversu miklu af sykri og rjóma þarf að bæta í til að framleiða rjómasúkkulaði.

Dýraathvarfið

Í seinni skoðunarferðinni í Boquete heimsóttum við eina starfandi dýraathvarfið í Panama sem vitað er um. Athvarfið hóf starfsemi sína fyrir nokkrum árum þegar bresk hjón fóru að taka að sér særð dýr eða gæludýr sem eigendur gátu eða vildu ekki eiga lengur.



Í dag er þetta eins og lítill dýragarður sem er rekinn fyrir aðgangseyri og styrki. Þarna eru aðallega fuglar og apar en líka sjaldgæfari dýr eins og Margay sem er af kattarætt.


Lottie var svolítið feimin á meðan við stöldruðum við.

Við öll búrin voru spjöld með upplýsingum um dýrin og sögur þeirra, þ.e. hvernig þau höfðu hafnað í athvarfinu. Smelltu á myndina hér fyrir neðan til að lesa sögu Lottie.




Tamarin aparnir eru litlir og sætir. Þessi hafði sætt illri meðferð sem gæludýr.


Þessir stóru Scarlet Macaw fuglar voru gæfir. Þeir komu til okkar og átu möndlur sem við réttum inn í gegnum fuglanetið. Þeir eru sjaldgæfir þar sem þeir eru mikið veiddir vegna fjaðranna.


Þessir fuglar fannst mér ótrúlega fallegir.

Þó þetta líkist dýragarði þá er megintilgangurinn að bjarga dýrum og fuglum og sleppa þeim aftur út í náttúruna svo fremi það sé hægt.

Cafe Ruiz

Heimsókn okkar á kaffiplantekru í Boquete var ákaflega skemmtileg. Það var ekki síst leiðsögumanni okkar, Carlosi, að þakka en hann var hafsjór af fróðleik um kaffiræktun enda uppalinn á plantekrunni. Carlos er indjáni af Ngöble-Buglé ættflokknum og byrjaði aðeins tíu ára að tína ber af kaffitrjánum.

Cafe Ruiz er stór vinnustaður þar sem fastir starfsmenn eru um 200 en auk þess vinna um 600 indjánar við berjatínslu frá október til mars á hverju ári. Berin eru handtínd þegar þau eru orðin rauð en það tekur sex mánuði frá því að fyrstu berin roðna þangað til þau síðustu er tínd.


Kaffitré með ber. Hér er aðeins eitt ber orðið rautt.

Þegar berin hafa verið tínd er baununum fyrst smokrað úr aldinkjötinu (sem er sætt og bragðgott), síðan eru baunirnar þvegnar og þurrkaðar. Þær eru látnar eldast í 2-3 mánuði og síðan tvö önnur lög fjarlægð utan af baunum áður en hin endanlegu grænu baunir verða tilbúnar til brennslu. Fyrirtækið framleiðir aðeins lítið magn af fullunnu kaffi sjálft en selur 2.500 tonn af grænum baunum á ári.

Kaffitrén geta orðið tvö hundruð ára gömul og bera fyrstu berin 6 ára. Þau geta orðið 6 metrar á hæð en til að halda þeim í "mannhæð" eru þau snyrt á nokkurra ára fresti.


Indjánar að störfum. Dagslaunin fyrir gott tínslufólk er 18-20 dollarar sem er vel yfir meðallaunum Panamabúa. Börn þurfa að vera orðin 14 ára og mega ekki vinna nema í skólafríum.


Verksmiðjan þar sem baunirnar eru þvegnar, þurrkaðar og flokkaðar.

Það sem kom mest á óvart var hversu mikil áhersla er lögð á lífræna ræktun og virðingu fyrir náttúrunni. Árangurinn er líka heimsins besta kaffi. Þegar Carlos fullyrti þetta, hugsaði ég fyrst: „Já, já, den er god med dig“ eins og maður segir í Danaveldi og hélt að stolt hans á fyrirtækinu væri farið að lita fræðsluna eilítið. En það kom í ljós að kaffið þeirra hafði verið valið besta kaffið á heimsmeistaramóti árið 2001. Þrisvar sinnum síðan hefur panamískt kaffi unnið titilinn svo kannski er eitthvað sérstakt við frjóan jarðveginn í hlíðum Barú eldfjallsins.

En þrátt fyrir mikla hefð og að kjörnar aðstæður til kaffiræktunar í nágrenni Boquete þá hefur framleiðslan minnkað undanfarin ár. Ástæðan er sú að bærinn komst ofarlega á lista í Bandaríkjunum yfir góða staði til að eyða elliárunum. Gamlingjarnir hafa því flykkst til Boguete, keypt land, sest að og eru nú orðnir 30% bæjarbúa. Þeir búa í litlum innilokuðum samfélögum, svokölluðum „gated communities“. Sagan segir að þeir borgi frekar fyrir enskukennslu fyrir þjónustufólkið heldur en að leggja á sig að læra spænsku.


Sveitaklúbbur með hliði.

Ríku Evrópubúarnir loka sig ekki af heldur kaupa sér stór hús. Í þessum kastala búa hollensk hjón.



Að lokum sagði Carlos okkur að hann drykki alltaf kaffið sitt svart og sykurlaust því það hlyti að vera eitthvað að kaffi sem þyrfti að bragðbæta með slíku :-)